Toplantı Mı, Yoksa Meşveret-i Şer’iyye mi?
Meşveret-i şer’iye; istişârenin şeriata, yani hakka ve hakîkate uygun sûrette icrâ edilmesidir. Bu süreçte şahısların hatırı değil, hakkın hâtırı âli tutulur. Bu meşveretin sırrı; kuvveti şahısta değil, kanunda ve ortak akılda görmektir
Toplantı Mı, Yoksa Meşveret-i Şer’iyye mi?
Ali FERŞADOĞLU / 4.05.2026
Demokrasi ve meşrûtiyet (meşveret), yalnızca siyâsi birer tercih değil; özünde “İşlerde onlarla istişare et. Onların aralarındaki işleri istişare iledir.’1 (meâlindeki) âyet-i kerîmelerinin tecellîsidir ve meşveret-i şer’iyedir.”2
Bu âyetlere imân etmenin bir gereği olan meşveret; liyâkat, ortak akıl, şeffaflık ve sorgulama demektir. Ancak her toplantı ve fikir alışverişini, Bediüzzaman’ın üzerinde hassâsiyetle durduğu "Meşveret-i Şer’iye"³ kavramıyla karıştırmamak gerekir. Ortak akıl ile “Meşveret-i Şer’iye” arasındaki ince çizgiyi ayırt etmek gerekir:
Meşveret-i şer’iye; istişârenin şeriata, yani hakka ve hakîkate uygun sûrette icrâ edilmesidir. Bu süreçte şahısların hatırı değil, hakkın hâtırı âli tutulur. Bu meşveretin sırrı; kuvveti şahısta değil, kanunda ve ortak akılda görmektir.⁴ Hilesiz ve hurdasız bir üye seçimi ile irâde beyânı, rızâ-i İlâhînin kapısını açan yegâne anahtardır.
Bir istişârenin "şer’î" vasfı kazanabilmesi için şu esasları barındırması şarttır:
● Ehliyet ve Liyâkat: İstişâre edilecek sahada uzman, işin mâhiyetini ve usulünü (örneğin Risâle-i Nûr hizmetinde meslek ve meşrebi) bilen ehil kişilerin seçilmesi.⁵
● Âdil ve Hakperestlik: Heyet üyelerinin tarafgirlikten uzak, âdil ve sâdece hakkı savunan kimselerden oluşması.
● Dürüstlük ve Şeffaflık: Seçim süreçlerinde listelerle oynanmaması, hilesiz ve hurdasız bir şekilde lâyık olanın seçilmesi.
● Hukukun Üstünlüğü: Şahısların otoritesinin değil, şer'î kuralların ve kanunun kuvvetinin esas alınması.
● Hakkın Hâtırını Âli Tutmak: Şahsi menfaatlerin veya şahısların değil, sâdece hakkın hâtırının gözetilmesi.
Bu temel unsurlardan yoksun bir görüşme, “meşveret-i şer’iyye” vasfını taşır mı; yoksa sadece sıradan bir toplantıdan mı ibarettir!?
Dipnotlar: 1-Âl-i İmrân Sûresi, 159; Şûrâ Sûresi, 38; 2-Münâzârât, s. 23.; 3- Kastamonu Lâhikası, s. 183; 4-Münâzarât, s. 23; 5-Age., s. 59.
***
Hür Asya TV & Hür Asya Haber DESTEK HATTI
👉DESTEK İBAN: http://youtube.com/post/Ugkx3tumGPbVUvpOjDzT0tm9z_70ZcqZL1r3?si=mfCtrRNaZIYDuKxL
👉YOUTUBE KATIL: https://www.youtube.com/channel/UCcqzDkOHROItrMMcC9wva3Q/join