Çöken İdeolojiler Arasında Bir Avrupa Yürüyüşü

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Çöken İdeolojiler Arasında Bir Avrupa Yürüyüşü

Ali Ferşadoğlu / 12.02.2026

Eski Sovyet coğrafyasından gelen görüntülü haberler heykeller ve sessiz meydanlar insana bir zamanların büyük iddialarını hatırlatıyor. Komünizm, pek çok düşünürün beklemediği bir hızla çöktü; ardında yalnızca yıkılmış bir sistem değil, derin bir hayal kırıklığı bıraktı.
Bediüzzaman Said Nursî bundan yaklaşık seksen yıl önce bu çöküşü haber vermekle kalmamış, aynı akıbetin kapitalizmi de beklediğini dile getirmişti. Avrupa (ve ABD) sokaklarında bugün hissedilen yorgunluk ve manevî boşluk, bu uyarıları hatırlatıyor.

Evleri kuşatan aile içi şiddet ve parçalanmışlık; sokakları saran ırkçılık, kumar, fuhuş, alkol ve uyuşturucu bağımlılığı gibi kötü alışkanlıklar bulaşıcı hastalıklar gibi yayılıyor. Bediüzzaman’ın Avrupa’ya hitabı, bugünün şehir manzaralarında yankılanır gibidir:

“Ey sefahet ve dalalette bozulmuş ve İsevî dininden uzaklaşmış Avrupa! Deccal gibi bir tek gözü taşıyan kör dehan ile ruh-u beşere cehennemî bir haleti hediye ettin! Sonra anladın ki, bu öyle ilâçsız bir ilettir ki, insanı a’lay-i illiyyinden [en yüksek mertebeden] esfel-i sâfiline [aşağıların aşağısına] atar; hayvanatın en bedbaht derekesine indirir. Bu illete karşı bulduğun ilâç, muvakkaten ibtal-i his [duyguları iptal] hizmeti gören cazibedar oyuncakların ve uyuşturucu hevesat ve fantaziyelerindir. Senin bu ilâcın senin başını yesin ve yiyecek!” (Lem’âlar, s. 120.)

Avrupa şehirlerinde dolaşırken vitrinlerin ışıltısı ilk bakışta insanı yanıltıyor. Oysa biraz dikkatle bakıldığında, bu parıltının ardında karanlık bir tablo beliriyor. Araştırmaların ortaya koyduğu intiharlar, suç oranları, şiddet ve ahlâkî çözülme, kıtayı sessizce ama derinden sarsıyor. Sokaklar sessiz, sakin, şehirler zengin; fakat insanlık, iyilikten, merhametten ve gerçek sevgiden mahrum. Kapitalizmin hüküm sürdüğü bu coğrafyada, maddî refah artarken manevî yoksulluk büyüyor.

Bu yolculukta insan şunu hissediyor: Bir sistemin çöküşü bazen resmî olarak ilan edilir, bazen de sokaklarda, yüzlerde ve ruhlarda okunur. Komünizm tarihe karıştı; kapitalizmin yorgunluğu ve baskısı ise hâlâ gezilen şehirlerin sessiz cümlelerinde kendini ele veriyor.

• Gündemi HÜR ASYA’dan takip etmek artık WhatsApp’ta da mümkün. Haberlerimizin ve Habere Değer Katan yayınlarımızın doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın..