40,2607$% 0.13
46,7252€% 0.08
53,9495£% 0.21
4.319,39%0,53
7.014,00%0,24
27.971,00%0,24
3.335,86%0,37
10.219,67%-0,06
08 Şubat 2026 Pazar
Uyanan Beşerin Vicdan Yürüyüşleri
Avrupa Notları 16 / Ali Ferşadoğlu / 8.02.2026

Avrupa’nın merkezinde yüzlerce kişi, yılbaşı kutlaması yerine Filistin/Gazze ve sâir bölgelerde hayatını kaybedenler için destek ve ateşkes çağrısı yaptı. Başka ülkelerde de soğuk havaya rağmen meydanlarda bir araya gelen binler, yüz binler yürüdü, göz yaşı döktü, yas tuttu. Bunlar bir gösteriden çok, vicdan yürüyüşüydü.
Bu vicdan yürüyüşleri ve kitleler halindeki protestolar, 2023’ten beri geniş bir coğrafyada devam ediyor. İnsanlar, kendi devlet politikalarına rağmen veya onları etkilemek gayesiyle sokaklarda seslerini yükseltiyor. Kamuoyuna yansıyan yürüyüşlerin görüldüğü ülkeler:
Almanya, Birleşik Krallık, İrlanda, İspanya, Fransa, İtalya, Belçika, Hollanda, İsviçre, İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya, Avusturya, Yunanistan; Amerika kıtasında: Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Meksika, Brezilya, Arjantin, Şili, Kolombiya, Venezuela; Orta Doğu ve Asya’da: Türkiye, Ürdün, Lübnan, Irak, İran, Kuveyt, Katar, Pakistan, Malezya, Endonezya, Bangladeş, Afganistan; Afrika ve diğer bölgelerde: Fas, Cezayir, Tunus, Libya, Mısır, Japonya, Güney Kore, Hindistan, Sri Lanka, Nepal, Avustralya, Yeni Zelanda, Güney Afrika, Nijerya, Senegal, Sudan, Kenya. Bazen bir şehri anlamak için müzelerine değil, meydanlarına bakmalı. Soğuk meydanlarda yükselen sıcak mesaj: İnsanlık vicdanı uyanıyor!
Bu yürüyüşlerin tamamına yakını, devlet politikalarına rağmen halk vicdanıyla gerçekleşti. STK’lar, öğrenci, sendika ve dini gruplar öncülük etti. Ortak talepler arasında “ateşkes”, “soykırım ve kanın durdurulması”, “zulümlere son” ve “Filistin’e hürriyet” vardı.
Sonuç olarak bugün insanlık, açılan yaralar karşısında ciddi bir uyanış yaşıyor. Dünya, ayağa kalkıyor; sessiz kalan devletlerin gölgesinde vicdanlar konuşuyor. Sokaklar adalet, meydanlar insanlık diyor. Coğrafyalar fark etmiyor; yeryüzünde aynı çığlık yükseliyor.
İnsanlık imtihanda, vicdanlar yürüyüşte, mazlumun yanında birleşiyor. Zulme karşı ayağa kalkan kalpler, Filistin’in aynasında kendi insanlığını görüyor. Bir kez daha hatırlatıyor: Vicdanın sesi susturulamaz.

İnsanlık, “Uyanmış; mugalata (yanıltmaca) ve cerbeze (demagoji) ile iğfal olunsa da (yani aldatılsa da) devam etmeyecektir. Hakikat telakki olunan hayalin ömrü kısadır. Feveran eden (coşan) efkâr-ı umumiye (kamuoyu) ile o aldatmalar ve mugalatalar dağılacaktır. Ve hakikat meydana çıkacaktır. İnşaallah.” (Divan-ı Harb-i Örfî, s. 51.)
“İnşaallah, istikbaldeki İslâmiyetin kuvvetiyle medeniyetin mehasini galebe edecek, zemin yüzünü pisliklerden temizleyecek, sulh-u umumîyi de temin edecek… (Hutbe-i Şamiye, s. 41)